Wat vertelt dit gedrag mij?

Door Linde Vandaele · leestijd 5 min

Straks gaat de schoolpoort weer open. Kinderen stappen de klas binnen. Met regels. Met verwachtingen. Met afspraken. Met systemen om gedrag te sturen.

En andere kinderen stappen misschien een heel andere weg in. Thuisonderwijs. Een bewuste keuze om het leren anders vorm te geven.

Wat je ook kiest voor je kind: kies bewust. Want onder de keuzes die we maken, zit een vraag die volgens mij veel belangrijker is: wat leren we kinderen eigenlijk over hun gedrag?

Hoe kinderen leren dat systemen werken

Al heel jong leren kinderen hoe systemen werken.

• Goed gedrag → een sticker.
• Ongewenst gedrag → een straf.
• Luisteren → een beloning.
• Niet luisteren → iets verliezen.

En natuurlijk: grenzen en duidelijkheid zijn belangrijk. Kinderen hebben houvast nodig. Ze hebben volwassenen nodig die stevig blijven staan.

Maar wat als gedrag een uitnodiging is?

Wat als gedrag niet in de eerste plaats iets is dat gecorrigeerd moet worden? Wat als gedrag soms een uitnodiging is? Een uitnodiging om dichterbij te komen. Om even stil te vallen. Om te luisteren. Om te kijken wat er onder het gedrag leeft.

Want een kind dat boos is, vertelt iets. Een kind dat grenzen opzoekt, vertelt iets. Een kind dat niet meewerkt, vertelt iets. Een kind dat steeds opnieuw “moeilijk” gedrag laat zien, vertelt misschien wel iets wat nog niet in woorden kan worden verteld.

Verbinding is geen grenzeloosheid

Dat betekent niet dat we alles moeten toelaten. Verbinding betekent niet grenzeloosheid. Kinderen hebben grenzen nodig. Ze hebben duidelijkheid nodig. Ze hebben iemand nodig die rustig en stevig kan blijven staan wanneer zij dat zelf even niet kunnen.

Maar misschien hoeft een kind niet altijd een sticker te krijgen om te leren. En misschien hoeft het ook niet altijd een straf te krijgen om te groeien.

Een gidsende hoeder

Misschien heeft het soms vooral een gidsende hoeder nodig. Iemand die kan zeggen:

• “Ik zie wat er gebeurt.”
• “Ik blijf bij je.”
• “Deze grens blijft staan.”
• “En we zoeken samen naar een andere weg.”

Dat vraagt iets anders van ons als volwassenen. Niet alleen kijken naar wat een kind doet, maar ook durven kijken naar wat een kind nodig heeft. Niet elk gedrag hoeft meteen opgelost te worden. Soms vraagt gedrag eerst om begrepen te worden.

Niet elk gedrag vraagt een sticker of een straf. Soms vraagt gedrag gewoon verbinding.

Misschien is dit een mooie vraag om mee te nemen wanneer de schoolpoort straks weer opengaat:

“Wat vertelt dit gedrag mij, voordat ik beslis wat ik ermee moet doen?”

Wil je hierover verder denken, of merk je dat het gedrag van je kind jullie allebei uitput? Tijdens een sessie mag het lichaam eerst tot rust komen; van daaruit ontstaat er ruimte om samen te kijken naar wat er onder ligt. Lees meer over de begeleiding van kinderen of plan een kennismaking.